Tin tức Huế

Không hổ thẹn về một thời trai trẻ (*)

Đăng ngày 21/05/2012 lúc 8:37 am

Đó là lời kết trong bài viết của một nhóm cựu sinh viên từng tham gia phong trào sinh viên học sinh Huế – một trong hai trung tâm của phong trào đấu tranh đô thị miền Nam thời chống Mỹ (cùng với Sài Gòn) với hồi ức về giai đoạn 1971-1972 – cao điểm của phong trào.

Biểu tình rầm rộ trên đường phố Huế năm 1971- Ảnh tư liệu do Nguyễn Duy Hiền cung cấp

Vào đầu thập niên 1970, chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của Mỹ đã bị phá sản. Tranh thủ tình thế đó, Tổng hội sinh viên (THSV) Huế đã đẩy phong trào đấu tranh đô thị thành cao trào, tạo sự bất ổn thường xuyên trong lòng địch, làm suy giảm thế chính trị của chế độ Nguyễn Văn Thiệu, bóc trần dã tâm xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ.

Giai đoạn này có ba sự kiện nổi bật: đại hội sinh viên học sinh miền Nam (kỳ III) tại Huế ngày 28-7-1971, cuộc “biểu tình thầm lặng” ngày 18-8-1971 và cuộc đấu tranh chống trò hề bầu cử “độc diễn” của Nguyễn Văn Thiệu tháng 10-1971. Trong đó, cuộc đấu tranh vào những ngày tháng 10-1972 là hình ảnh trẻ trung, hào hùng không thể nào quên.

Chống trò hề bầu cử “độc diễn”

“Bức tranh đầy màu sắc của phong trào đấu tranh của thanh niên, học sinh, sinh viên ở các đô thị miền Nam mang những đặc điểm đậm nét và rất độc đáo vào toàn cảnh chiến trường miền Nam, như một bộ phận không tách rời, góp phần làm nổi bật vai trò, vị trí của một trong ba vùng chiến lược (vùng nông thôn, vùng đô thị, vùng rừng núi) và ba mũi giáp công (chính trị, vũ trang, binh vận) theo đường lối của Đảng trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước”.

(Trích “Một số suy nghĩ về đặc điểm và tính chất phong trào thanh niên sinh viên học sinh các đô thị miền Nam thời chống Mỹ” – PHẠM CHÁNH TRỰC)

Để duy trì Nguyễn Văn Thiệu, Mỹ đã giúp Thiệu loại bỏ các đối thủ và bày ra cuộc bầu cử “độc diễn” để tiếp tục “hợp thức hóa” vai trò tổng thống của Thiệu. Âm mưu này hết sức nguy hiểm vì “Thiệu còn, chiến tranh còn” nên THSV Huế đã phát động cuộc đấu tranh cương quyết tẩy chay cuộc bầu cử bịp bợm này trước và sau ngày 3-10-1971.

Cuối tháng 9 đầu tháng 10-1971, một “trạm chỉ huy” tạm thời của THSV Huế đã được thiết lập trên sân thượng Trường đại học Văn khoa, nhìn ra ngã tư đường Lê Lợi – Duy Tân (nay là Hùng Vương). Tại trạm chỉ huy có đặt một loa phát thanh lớn hướng về phía cầu Trường Tiền và chợ Đông Ba. Một bộ phận thường trực 24/24 giờ, viết bài và cho phát thanh qua loa tăng âm các nội dung chống Mỹ – Thiệu, đặc biệt lên án gay gắt cuộc bầu cử dối trá của Nguyễn Văn Thiệu cho công chúng nghe, nhất là vào giờ tan sở, công chức, người lao động, sinh viên, học sinh… đi về rất đông.

Hoàng Thị Thọ (nữ sinh Trường Đồng Khánh) được phân công đọc bài trong các buổi phát thanh với giọng đọc y hệt giọng của phát thanh viên Đài Tiếng nói Việt Nam (Hà Nội). Vì vậy, trong các báo cáo trình chỉ huy, mật vụ cho rằng “sinh viên mở đài Việt cộng cho đồng bào nghe”.

Ngày 1-10-1973, cả thành phố dậy sóng sau khi một biểu ngữ màu đỏ dài 50m mang dòng chữ “3/10 nhân dân Huế nhất định đập tan âm mưu của Mỹ duy trì Thiệu kéo dài chiến tranh” được căng lên trước bao lơn của Trường đại học Văn khoa Huế, nơi được chọn làm căn cứ chỉ huy cuộc đấu tranh. Cả một góc phố ở ngã tư Lê Lợi – Duy Tân đông nghịt đồng bào và học sinh, sinh viên. Nhiều cuộc biểu tình, mittinh trước và sau ngày 3-10-1971, do THSV tổ chức, chống bầu cử và phủ nhận kết quả bầu cử, nhất là sau khi Thiệu trơ trẽn tuyên bố “đắc cử”, đã làm mọi sinh hoạt của thành phố gần như bị tê liệt.

Khi sự phẫn nộ của sinh viên, học sinh và đồng bào Huế lên cao trào, trước nguy cơ bị dư luận thế giới lên án trò hề bầu cử, chính quyền bấy giờ quyết định phản công phong trào đấu tranh bằng vũ lực. Họ cho cảnh sát dã chiến tấn công “căn cứ chỉ huy” cuộc đấu tranh ở sân thượng tiền sảnh Trường đại học Văn khoa bằng lựu đạn cay, vây bắt và truy đuổi các sinh viên, học sinh đang “trực chiến” ở đó, đồng thời đàn áp mạnh tay các cuộc biểu tình.

Trước tình thế nguy cấp đó, THSV phải cho dừng các hoạt động đấu tranh, Ban chấp hành THSV và các sinh viên, học sinh chủ chốt của phong trào tạm thời rút lui “lánh nạn” ở các chùa Linh Quang, Vạn Phước, Tường Vân và tu viện Thiên An. Anh em được các nhà sư và linh mục che giấu, nuôi ăn một thời gian ngắn. Các lực lượng khác cũng tạm thời “án binh bất động” để tránh tổn thất về con người cho phong trào.

Khẩu hiệu chống Mỹ, chống bầu cử độc diễn của Nguyễn Văn Thiệu trên tường Đại học Văn khoa và Đại học Khoa học Huế (nay là khách sạn Morin) – Ảnh tư liệu

Tuy cuộc đấu tranh chống bầu cử độc diễn của Nguyễn Văn Thiệu bị dập tắt nhưng đã góp phần không nhỏ làm cho đông đảo cử tri tỉnh Thừa Thiên tỏ thái độ tẩy chay cuộc bầu cử. Mặt khác, đối với dư luận tiến bộ và các phong trào phản chiến trên thế giới lúc đó càng nhận diện rõ hơn thái độ ngoan cố của đế quốc Mỹ và tư cách hèn mạt của Nguyễn Văn Thiệu trong âm mưu kéo dài chiến tranh Việt Nam.

Theo Báo Tuổi Trẻ